Tomasz Kurzak | 3 czerwca 2017, 10:00

Intel Optane 32 GB – test pamięci

Mała rewolucja, ale nie dla wszystkich

Pamięć Optane ma być tanim i prostym sposobem na przyspieszenie działania komputerów wyposażonych jedynie w magnetyczne dyski twarde. Zapewnienia Intela brzmią świetnie, ale charakter pracy Optane, czyli rola pamięci podręcznej HDD, sprawił, że traktowaliśmy je z nieufnością. Nie brakuje bowiem podobnych rozwiązań, którym nie udało się podbić rynku. Dziś pokażemy, czy pamięć Optane o pojemności 32 GB faktycznie jest tak dobra, jak twierdzi Intel.

Intel Optane 32 GB
Cena od 202.13 zł do 249.00 zł

Pamięć Optane, czyli pamięć podręczna dla HDD

Wykorzystanie pamięci półprzewodnikowej jako pamięci podręcznej (cache) dla dysków twardych nie jest nowym pomysłem. Co jakiś czas producenci sprzętu komputerowego przedstawiają kolejne urządzenia tego typu. Jednak do dziś pomysł na połączenie pojemności HDD i wydajności SSD w rozsądnej cenie się nie zmienił: doposażyć dysk twardy w moduł pamięci flash, w którym będą przechowywane pliki niezbędne do szybkiego działania systemu operacyjnego i zainstalowanych w nim programów. Przez lata pojawiały się różne rozwiązania, w których do akceleracji HDD wykorzystywano karty pamięci SD, pendrive'y, a nawet nośniki SSD o niewielkiej pojemności. Żadne z nich się nie przyjęło, bo albo nie zapewniały zadowalającego wzrostu wydajności (o ile w ogóle można go było zauważyć), albo były po prostu zbyt drogie. W tej chwili najpopularniejszym są dyski hybrydowe SSHD, które oprócz tradycyjnych magnetycznych talerzy zawierają moduły flash o niewielkiej pojemności (przeważnie 8 GB). One także nie zapewniają znaczącego wzrostu wydajności względem tradycyjnych dysków twardych i są na rynku raczej ciekawostką niż czymś, po co chętnie sięgają konsumenci.

Przeczytaj także:

Intel postanowił po raz kolejny zmierzyć się ze wspomnianym problemem, jednak tym razem, bogatszy o kilka lat doświadczeń z funkcją Smart Response i uzbrojony w nową technikę 3D XPoint, ma nadzieję odnieść sukces. O nowej, rewolucyjnej pamięci, opracowanej wspólnie z Micronem, pisaliśmy już w przytoczonych wyżej publikacjach, dlatego tym razem pominiemy szczegóły. Wspomnieć jednak musimy o tym, co sprawia, że technika 3D XPoint jest rewolucyjna, i jak to się przekłada na pamięć Optane. Otóż największą zaletą 3D XPoint są bardzo małe opóźnienia w trakcie odczytu i zapisu małych plików, nawet w czasie dużego obciążenia nośnika. W takich zastosowaniach technika Intela i Microna może być od pięciu do ośmiu razy wydajniejsza od tradycyjnych nośników SSD. Takie wyniki przyniosły próby z modelem Intel DC P4800X 375 GB. Wykorzystanie w komputerze pamięci Optane przeznaczonej dla nas, zwykłych pochłaniaczy bitów, ma się przełożyć na 28-procentowy wzrost szybkości działania systemu i skrócić czas uruchamiania gier nawet o 65%.

3D XPoint - wydajność

Pamięć Optane 32 GB – test

Moduły pamięci Optane to jednostronne nośniki M.2 2280 z obsługą protokołu NVMe 1.1, wykorzystujące do przesyłania danych magistralę PCIe 3.0 ×2. Mózgiem najnowszego produktu Intela jest kontroler własnej konstrukcji. Połączenie tych elementów z kośćmi pamięci 3D XPoint pozwala modelowi o pojemności 32 GB na odczyt i zapis plików z prędkością, odpowiednio, 1350 MB/s i 290 MB/s. Parametr określający liczbę operacji wejścia-wyjścia wykonywanych w czasie sekundy w tych samych scenariuszach został oszacowany na, odpowiednio, 240 000 i 65 000. W przypadku odczytu danych obie wartości są zdecydowanie lepsze nawet od osiągów najwydajniejszych SSD ze złączem SATA, za to gorzej nowość radzi sobie z zapisem, na poziomie pamięci półprzewodnikowej sprzed kilku lat.

 

Intel Optane

Jednak w osiągnięciu założonego rezultatu, którym było znaczące przyspieszenie działania systemu i skrócenie czasu jego reakcji na polecenia użytkownika, kluczowe są opóźnienia, a te w przypadku odczytu i zapisu danych mogą robić wrażenie, bo wynoszą, odpowiednio, 9 µs i 30 µs. Najwydajniejsze SSD z kośćmi NAND nieco odstają od pamięci Optane w trakcie odczytu danych i mogą z nią rywalizować podczas zapisu. Jednak w pamięci podręcznej dla HDD równie ważne jak parametry modułu flash jest oprogramowanie, które będzie zarządzać przenoszeniem danych pomiędzy dyskiem a dodatkowym nośnikiem. W przypadku Optane wszystkim zarządza najnowsza wersja sterownika Intel Rapid Storage Technology (RST), w połączeniu ze specjalnym trybem działania kontrolera dysków zintegrowanego z płytą główną – Intel RST Premium With Intel Optane System Acceleration (RAID).

 

 

Intel Optane 32 GB

Pojemność:

deklarowana/rzeczywista

32/~29 GB

Kontroler

Intel

Kości pamięci

Intel 3D XPoint

Odczyt sekwencyjny:

deklarowany/rzeczywisty

1350/~1349 MB/s

Zapis sekwencyjny:

deklarowany/rzeczywisty

290/~295 MB/s

Liczba op. na sek. – odczyt:

deklarowany/rzeczywisty

240 000/~290 000

Liczba op. na sek. – zapis:

deklarowany/rzeczywisty

65 000/~69 000
Wymiary 22 mm × 80 mm × 3 mm
Gwarancja 5 lata (182,5 TBW)
Cena ok. 370 zł

 

Pamięć Optane – wymagania sprzętowe i programowe

Najnowszy produkt Intela nie jest przeznaczony do każdego komputera wyposażonego w złącze M.2. Pamięć Optane jest kompatybilna wyłącznie z płytami głównymi opartymi na chipsetach z serii 200 (B250, H270, Z270) i zainstalowanymi na nich procesorami z rodziny Core siódmej generacji. Co więcej, działać będzie jedynie pod kontrolą 64-bitowej wersji Windows 10 zainstalowanej na dysku twardym, hybrydowym lub nośniku SSD ze złączem SATA i partycjami typu GPT, jednak w tym ostatnim przypadku wzrost wydajności będzie niewielki, o ile w ogóle będzie zauważalny. Za pomocą pamięci Optane można przyspieszyć jedynie dysk systemowy (bootowalny), więc nie można zastosować tej techniki do dowolnego nośnika w komputerze. Żeby można było włączyć Optane, trzeba także zainstalować sterownik Intel (RST) w wersji 15.5.0.1051 (lub nowszej). Niekiedy niezbędne będzie także zaktualizowanie BIOS-u płyty głównej, bo wersje kompatybilne z Optane producenci sprzętu zaczęli udostępniać dopiero pod koniec marca tego roku.

 

Intel Optane

 

Niezaprzeczalnym atutem pamięci Optane jest łatwość jej konfiguracji. Cały proces ogranicza się do włożenia nośnika do złącza M.2 płyty głównej, zainstalowania najnowszej wersji sterownika RST i dosłownie kilku kliknięć w oprogramowaniu. Reszta dzieje się automatycznie, bez żadnej ingerencji ze strony użytkownika. Po kilku ponownych uruchomieniach komputera Optane jest gotowa, by przyspieszyć HDD.

Pamięć Optane – dostępność i cena

Dostarczony nam do testu 32-gigabajtowy moduł Optane został wyceniony na polskim rynku na mniej więcej 370 zł. Jego mniejszy wariant, 16-gigabajtowy, kosztuje w sklepach internetowych około 205 zł. I tu zaczynają się schody, bo za mniej więcej 240 zł można kupić nośnik SSD o pojemności około 120 GB. Nie będzie najwydajniejszy, jednak powinien zapewnić zadowalającą prędkość odczytu i zapisu danych. Dlaczego więc konsumenci mieliby wybierać rozwiązania Intela? Odpowiedź jest prosta. Pamięć Optane jest kierowana głównie do osób, które komputera używają do przeglądania internetu, na przykład witryn społecznościowych, i nie potrzebują najwyższej wydajności.

Intel celuje w komputery mniej i średnio zaawansowanych użytkowników, którzy zadania mocno obciążające nośnik danych i pamięć operacyjną (RAM) wykonują rzadko, dlatego mogą sobie pozwolić na to, żeby trwało to nieco dłużej niż po zastosowaniu SSD (choć zdecydowanie szybciej niż w przypadku HDD). O RAM-ie wspomnieliśmy nie bez przyczyny. W nakreślonym przed chwilą scenariuszu można zrezygnować z 8 GB pamięci operacyjnej i ograniczyć się do 4 GB, a zaoszczędzone pieniądze przeznaczyć na pamięć Optane o pojemności 16 GB. Wtedy takie zadania, jak: otwieranie przeglądarki z kilkoma kartami, przeglądanie witryn społecznościowych, uruchamianie programów użytkowych i gier, a nawet prosta edycja materiałów wideo, będą wykonywane szybciej. Skróci się także czas reakcji oprogramowania na polecenia użytkownika. Wszystko to będzie się dziać szybciej niż na komputerze z 16 GB RAM-u, mimo że jedynym nośnikiem danych będzie HDD. O tym, czy zakup pamięci Optane do nowego komputera w ogóle ma sens, pokażemy na dalszych stronach.

Do testów wybraliśmy dysk twardy Seagate ST2000LM007 2 TB (2,5 cala, 5400 obr./min), żeby nie ułatwiać Optane zadania. Ten tandem będzie rywalizował ze zwycięzcą naszego wielkiego testu SSD o pojemności 240–275 GB, modelem Crucial MX300 275 GB, i – co niektórych może zaskoczyć – nośnikiem Samsung 960 Pro 512 GB, najwydajniejszym SSD przeznaczonym na rynek konsumencki.