Mateusz Brzostek | 8 kwietnia 2018, 12:30

Asus Prime H310M-K i Gigabyte B360 Aorus Gaming 3 WiFi – dwie płyty dla Coffee Lake

Rzut oka na dwie tanie płyty dla Coffee Lake

Od kilku dni można kupić płyty główne z podstawką LGA1151 i chipsetami z serii 300 innymi niż Z370. Obiecują możliwość stosunkowo taniego skompletowania peceta z procesorem Coffee Lake. Przyjrzeliśmy się szybko dwóm nowym konstrukcjom.

Co nowego w chipsetach z serii 300?

Główną zmianą w nowych chipsetach jest technika produkcji: zamiast w 22-nanometrowej litografii (jak chipsety z serii 100 i 200) chipsety 300 są produkowane w procesie technologicznym klasy 14 nm. To pierwszy raz (przynajmniej od ponad dekady), kiedy można mieć w jednym komputerze procesor i chipset Intela wykonane w litografii tej samej klasy.

Proces technologiczny wykorzystywany do produkcji chipsetów różni się nieco od procedury wytwarzania CPU, głównie ze względu na konieczność integracji większej liczby analogowych komponentów i wysokonapięciowych interfejsów. Jest jednak dla Intela dobrą okazją do wykorzystania mocy przerobowych fabryk.

Nowe chipsety mają jedną dużą funkcjonalną nowość w porównaniu z poprzednimi: zintegrowane USB 3.1 Gen 2, czyli o prędkości dwukrotnie większej niż USB 3.1 Gen 1.

Ta nowość obejmuje tylko wyższe modele: H370, Q370 i B360, bo H310 nie różni się funkcjonalnie prawie niczym od H110:

Na niektórych płytach z tymi chipsetami pojawią się również superszybkie układy sieciowe WiFi 802.11ac z obsługą MU-MIMO 2×2 i 160-megahercowych kanałów, co daje maksymalną teoretyczną przepustowość do 1,73 Gb/s między kompatybilnym routerem a pecetem. Jest to częściowo związane z inną nową funkcją nowych chipsetów:

Nowy sposób podłączenia WiFi do chipsetu

Intel zaproponował nowy sposób zapewnienia łączności bezprzewodowej WiFi i Bluetooth, nazwany w skrócie CNVi (Connectivity Integration). Część funkcji karty sieciowej została przeniesiona do chipsetu (w procesorach desktopowych) lub do układu SoC (w procesorach mobilnych Gemini Lake, czyli Pentium Silver i Celeron). 

Po lewej: osobna karta sieciowa, po prawej: system z CNVi

Większość funkcji niezwiązanych bezpośrednio z generowaniem i obróbką analogowych sygnałów jest realizowana w chipsecie. Analogowa część karty sieciowej WiFi wciąż znajduje się na oddzielnym module, który może być przylutowany albo umieszczony w gnieździe M.2 z kluczem E. Ten moduł nazwano CRF (Companion Radio Frequency Module), a Intel oferuje obecnie dwie wersje, nazwane roboczo Jefferson Peak 1 i Jefferson Peak 2. Obie obsługują Bluetooth 5.0, ale tylko wersja 2 może korzystać z transmisji MIMO 2×2. Jak można wywnioskować z dokumentów Intela, w przygotowaniu była też wersja z obsługą WiGig, ale została porzucona.

Przeniesienie części funkcji do chipsetu, który jest produkowany w tańszym i bardziej energooszczędnym procesie technologicznym, oznacza nieco mniejsze zużycie energii na komunikację bezprzewodową, a dla Intela – mniejsze koszty produkcji.

Ma to też pewien skutek uboczny: adresy MAC są przywiązane do chipsetu, a nie do wymiennego modułu. To ułatwia wirtualizację karty sieciowej, ale również pozwala Intelowi na zablokowanie możliwości zmiany adresu MAC przez użytkownika.

System z CNVi jest kompatybilny z tradycyjnymi kartami sieciowymi, ale najnowsze moduły bezprzewodowe Intela – ponieważ są tylko CRF, a nie kompletnymi kartami sieciowymi – działają tylko w platformach Intela z CNVi.

Standard CNVi jest własnościowy. O ile nam wiadomo, jedyną inną niż Intel firmą, która z niego skorzysta, jest Rivet Networks (producent układów sieciowych Killer), i to tylko dlatego, że Killer Wireless-AC 1550 jest produktem Intela z częściami oprogramowania dostarczonymi przez Rivet.

Warunki testów

Sprawdziliśmy szybko dwie płyty z dwoma różnymi chipsetami: jedną z najtańszych, Asus Prime H310M-K, oraz jedną z najlepiej wyposażonych, Gigabyte B360 Aorus Gaming 3 WiFi.

Obie konstrukcje sprawdziliśmy w konfiguracji z Core i5-8400. Wydaje się, że to najwydajniejszy procesor, jaki będą brać pod uwagę posiadacze płyty nieumożliwiającej podkręcania (to można robić tylko na płytach z chipsetem Z370).

Ponieważ nie jest to rozbudowany test z porównaniem wielu płyt, zrezygnowaliśmy na razie z oceniania i polecania lub odradzania przedstawionych konstrukcji. Wrócimy do tego, kiedy będziemy dysponować bardziej reprezentatywną pulą tanich modeli dla Coffee Lake.