Mateusz Brzostek | 16 grudnia 2018, 15:55

Intel Core i9-9980XE – 18-rdzeniowy procesor z dziewiątej generacji Core

Skylake X na nowo

Wraz z procesorami Core dziewiątej generacji do małej podstawki Intel przedstawił dziewiątą generację Core X, megawątkowych układów do podstawki LGA2066 zbudowanych w architekturze Skylake X. Najdroższy z nich, Core i9-9980XE, jest pod każdym względem lepszy od poprzednika.

Numerację procesorów zmieniono na serię 9000, żeby dać do zrozumienia, że są wydajniejsze od Core dziewiątej generacji do małej podstawki LGA1151. Porzucono zapomnianą serię Kaby Lake X, która sprawiała kłopoty producentom płyt głównych i nie miała zbyt wielu praktycznych zalet. Poza tym procesorom przybyło – względem odpowiadających im modeli z poprzedniej generacji – megaherców, linii PCI Express i pamięci podręcznej trzeciego poziomu. Można przypuszczać, że oddech konkurencji, układów Ryzen Threadripper, wymusił rezygnację z segmentacji procesorów na te o większych i mniejszych możliwościach. Mogło to być też skutkiem usprawnień w technice produkcji: w dojrzałym procesie produkcyjnym łatwiej znaleźć odpowiednio dużo krzemowych jąder o niewielkiej liczbie niesprawnych lub niespełniających wymagań podsystemów.

ModelRdzenie
/wątki
Taktowanie
bazowe
Taktowanie
boost
Pamięć podręczna L3Linie
PCI-E
CenaTDPPrzypominamy, że TDP nie jest miarą niczego, a szczególnie nie jest miarą poboru energii! TDP to określenie klasy układu chłodzenia, jaki zagwarantuje utrzymanie poprawnego działania procesora. AMD i Intel używają innych kryteriów doboru schładzaczy, a wartości TDP nie należy porównywać liczbowo.
Core i9-9980XE 18/36 3,0 GHz 4,5 GHz 24,75 MB 44 ok. 9500 zł 165 W
Core i9-7980XE 18/36 2,6 GHz 4,4 GHz 24,75 MB 44 ok. 10 500 zł 165 W
Core i9-9960X 16/32 3,1 GHz 4,5 GHz 22 MB 44 ok. 1690 dol. 165 W
Core i9-7960X 16/32 2,8 GHz 4,4 GHz 22 MB 44 ok. 1700 dol. 165 W
Core i9-9940X 14/28 3,3 GHz 4,5 GHz 19,25 MB 44 ok. 1390 dol. 165 W
Core i9-7940X 14/28 3,1 GHz 4,4 GHz 19,25 MB 44 ok. 1400 dol. 165 W
Core i9-9920X 12/24 3,5 GHz 4,5 GHz 19,25 MB 44 ok. 1200 dol. 165 W
Core i9-7920X 12/24 2,9 GHz 4,4 GHz 16,5 MB 44 ok. 4950 zł 165 W
Core i9-9900X 10/20 3,5 GHz 4,5 GHz 19,25 MB 44 ok. 1000 dol. 165 W
Core i9-7900X 10/20 3,3 GHz 4,5 GHz 13,75 MB 44 ok. 4200 zł 140 W
Core i7-9820X 10/20 3,3 GHz 4,2 GHz 16,5 MB 44 ok. 900 dol. 165 W
Core i7-7820X 8/16 3,6 GHz 4,5 GHz 11 MB 28 ok. 2420 zł 140 W
Core i7-9800X 8/16 3,8 GHz 4,5 GHz 16,5 MB 44 ok. 600 dol. 165 W
Core i7-7800X 6/12 3,5 GHz 4,0 GHz 8,25 MB 28 ok. 1570 zł 140 W

Przetestowaliśmy najwyższy model Core X dziewiątej generacji: Core i9-9980XE. Jest najwydajniejszy, ale nie spodziewaliśmy się, że w jakikolwiek sposób nas zaskoczy, bo różni się od poprzednika tylko taktowaniem. Zapewne ciekawsze efekty ulepszeń Intela zauważylibyśmy na przykładzie któregoś z niższych modeli – niektóre mają dwa razy więcej pamięci podręcznej niż ich poprzednicy.

Co tak długo?

Uważni Czytelnicy pewnie zauważyli, że Core i9-9980XE mieliśmy już kilka tygodni temu. Rozpoczęliśmy testy prawie natychmiast, ale od razu natrafiliśmy na ważny problem: nie było wiadomo, jak należy ustawić parametry taktowania i trybu turbo. Wydaje się, że to nic trudnego: wkładam procesor, wczytuję ustawienia domyślne i zaczynam testy, tak?

Zwykle nie. Staramy się dopilnować, żeby procesory były testowane w możliwie neutralnych warunkach, niezależnie od wpływu płyty głównej, wykorzystanego zestawu pamięci czy błędów, które bardzo często występują we wczesnych wersjach UEFI do nowo wprowadzonych procesorów. Wśród sprzętu z wysokiej półki (procesory z odblokowanym mnożnikiem, szybka pamięć...) bardzo nieliczne (mniej niż 1 przypadek na 100) są sytuacje, w których złożenie komputera i uruchomienie go bez żadnej ingerencji w ustawienia UEFI da oczekiwaną i obiecaną przez producenta wydajność.

Intel podaje trzy poziomy taktowania dla Core i9-9980XE: 4,5 GHz (maksymalna częstotliwość taktowania turbo z Turbo Boost Max 3.0), 4,4 GHz (maksymalna częstotliwość taktowania turbo bez Turbo Boost Max 3.0) oraz 3,0 GHz (częstotliwość „domyślna”) – te trzy są nadrukowane na pudełku oraz podane w katalogu produktów na stronie ark.intel.com. Wydajność procesora w każdym wyobrażalnym scenariuszu użytkowania zależy bardzo mocno od parametrów, których nie podano: długości trwania najszybszego poziomu turbo oraz maksymalnej częstotliwości taktowania w sytuacji, kiedy wszystkie rdzenie są obciążone.

W karcie danych procesora nie ma żadnych szczegółowych informacji na ten temat. W karcie danych starszych procesorów Intela znajdował się cały rozdział poświęcony limitom energetycznym turbo i działaniu zabezpieczenia termicznego, ale począwszy od układów ósmej generacji (Core i7-8700K i inne) te informacje już nie są publikowane. Jak sugerują niektórzy, Intel celowo nie podaje sugerowanych parametrów trybu turbo, żeby dać producentom płyt głównych pole do popisu w dziedzinie różnych polepszaczy turbo – albo po prostu odblokowanych limitów energetycznych. W ten sposób lepsze płyty główne mogą obiecywać lepszą wydajność.

To czego ma się spodziewać użytkownik, który kupił lub zamierza kupić ten procesor? Trzeba zdać się na automatyczne ustawienia zaproponowane przez płytę główną. Zrobiliśmy tak z modelem Asus Rampage VI Extreme, którego do tej pory używaliśmy do testów procesorów LGA2066. Płyta, na którą dotąd mogliśmy liczyć, ustawiła automatycznie parametry turbo na wartości, które wydały nam się pomyłką. Limit energetyczny krótkiego turbo (PL2) ustalono na 198 W, a limit czasu – na 1 sekundę. To oznacza, że procesor mógł przekroczyć moc równą TDP (165 W) na 1 sekundę; efekt działania takiego turbo jest niezauważalny w większości testów wydajności i praktycznych zastosowań. Dotychczas Intel zalecał ustawienie limitu turbo na wartość o 25% większą, niż wynosi TDP (czyli 206 W), i 8 sekund. Inżynierowie Asusa zapytani o parametry turbo odpowiedzieli, że ta płyta nie obsługuje Core i9-9980XE i że zapewne będzie potrzebna nowa. Tymczasem i9-7980XE działał ze znacznie lepszymi parametrami turbo, dzięki czemu był szybszy od ustawionego na Auto i9-9980XE…

Przez pewien czas większość producentów płyt głównych podawała, że istniejące modele są kompatybilne wyłącznie z procesorami Core z serii 7000 – choć mogliśmy bez problemu uruchomić i9-9980XE nawet na płytach z UEFI sprzed roku. Wyjątkiem był ASRock, który bardzo szybko wydał aktualizacje UEFI do swoich płyt X299 i dodał Core X z serii 9000 do listy obsługiwanych procesorów. Postaraliśmy się więc o model ASRock X299 Gaming K6 z UEFI w wersji 1.70. Niestety, to nie zmieniło sytuacji: limity turbo były ustawione na takie same podejrzanie niskie wartości. Inżynierowie ASRocka byli pomocni: jak się dowiedzieliśmy, Intel nie zalecił żadnych konkretnych ustawień limitów turbo. Sam ASRock radzi ustawić limit mocy PL2 na maksymalną wartość (4095 W), co powoduje, że procesor ograniczają wyłącznie tabela mnożników turbo oraz zabezpieczenie termiczne. Dopóki temperatura procesora pozostaje w normie, turbo działa w nieskończoność.

Sięgnęliśmy jeszcze po trzecią płytę, tym razem jedną z nowych konstrukcji wprowadzonych z myślą o wykorzystaniu z Core X z serii 9000: Gigabyte X299 Aorus Master. Ten model już od najwcześniejszej wersji UEFI obsługuje Core i9-9980XE i powinien być doskonale przygotowany do takiej współpracy. Również na tej płycie automatyczne ustawienia ignorują limit mocy, a taktowanie procesora jest określone przez tabelę mnożników i zabezpieczenie termiczne.

Ostatecznie zdecydowaliśmy, że przetestujemy Core i9-9980XE właśnie w taki sposób: z limitem turbo ustawionym na 4095 W, czyli w praktyce nieistotnym. Skoro nie wiadomo, jakie są zamierzone przez Intela ustawienia, jakość procesora będzie najlepiej odzwierciedlona w takich warunkach, jakie stworzy typowy użytkownik, zmieniający w UEFI możliwie mało. W dokładnie takich samych ustawieniach przetestowaliśmy ponownie Core i9-7980XE – wcześniejszy 18-rdzeniowy model Skylake X.

To oczywiście oznacza, że pobór energii Core i9-9980XE podczas naszych testów daleko przekraczał wartość równą TDPPrzypominamy, że TDP nie jest miarą niczego, a szczególnie nie jest miarą poboru energii! TDP to określenie klasy układu chłodzenia, jaki zagwarantuje utrzymanie poprawnego działania procesora. AMD i Intel używają innych kryteriów doboru schładzaczy, a wartości TDP nie należy porównywać liczbowo.. To okoliczność, na którą Intel wydaje milczącą zgodę i z którą powinni się liczyć użytkownicy. Zawsze można ograniczyć limit mocy turbo przez ustawienie go w UEFI na wybraną wartość.