Wojciech Koczyk | 3 kwietnia 2019, 14:01

Intel 660P 1024 GB − tanie QLC z NVMe

Nośnik to nie tylko kości i kontroler

W ofercie SSD Intela znajdziemy kilka serii urządzeń. Przeznaczona dla najbardziej wymagających użytkowników seria 9 oparta jest na pamięci 3D XPoint, podobnie zresztą jak seria 8, której przeznaczenia nie udało nam się odgadnąć. Do serii 7 należą wydajne urządzenia wykorzystujące klasyczną pamięć flash, a do serii 6 − urządzenia najtańsze. Wśród nich był osławiony Intel 600p. Od pewnego czasu na rynku dostępny jest także model 660p oparty na pamięci QLC. Wiemy, głównie z komentarzy, że chcielibyście zobaczyć, jak wypada ten nośnik w testach − my też byliśmy tego ciekawi. Zapraszamy do przeczytania recenzji.  

Intel 660p 1024 GB
Cena od 499.00 zł do 569.00 zł

Crucial P1 1 TB Intel 660P 1024 GB

Współpraca Microna i Intela nie jest żadną tajemnicą. Ich wspólna działalność pod nazwą IM Flash Technologies odpowiada za rozwój pamięci 3D XPoint i QLC. Co prawda pisaliśmy już w zeszłym roku, że Micron odkupi od Intela wszystkie udziały w IM Flash Technologies, ale na rynku wciąż jest sporo wspólnych produktów. Nic dziwnego, że pod naszą recenzją Cruciala P1 pojawiły się głosy, że jest to samo co tańszy Intel 660P. Tylko czy na pewno?

Zanim jednak przejdziemy dalej, polecamy zapoznanie się ze wstępem do tekstu Nie taki diabeł straszny, w którym wyjaśniamy działanie kości QLC.

 

Wyjątkowo porównany te dwa nośniki bezpośrednio. Jak widać, różnice są widoczne na pierwszy rzut oka. Co prawda kontroler i pamięć DRAM mamy te same, ale zmienił się kolor PCB. Zielony Intel przywodzi na myśl komputery sprzed dwudziestu lat albo współczesny sprzęt serwerowy. Co jednak ważniejsze, Crucial ma miejsce na tylko dwie kości pamięci po tej stronie, Intel zaś na cztery. Oba nośniki dostępne są także w dwukrotnie większych od testowanych przez nas pojemnościach, wówczas 660P pozostaje nośnikiem jednostronnym, P1 zaś staje się dwustronny. Ma to oczywiste konsekwencje.

Druga strona nośnika, choć pusta, jest ciekawsza dla czujnego obserwatora. Jak już wspominaliśmy, w P1 przygotowano pola lutownicze dla dodatkowych dwóch kości QLC oraz jednej DRAM. W przypadku Intela brak nie tylko miejsca na dodatkowe układy flash, ale i na drugą kość DDR3. Oznacza to, że wszystkie modele 660P mają taki sam rozmiar cache, niezależnie od pojemności samego nośnika. Dodatkową ciekawostką jest ograniczenie liczby styków po wewnętrznej stronie.

Najważniejszej rzeczy jednak nie widać, bo jest zbyt subtelna, by uchwycić ją na zdjęciach. Kości pamięci, choć podobne, różnią się dość znacząco − użyte w Crucialu są wyraźnie grubsze i minimalnie szersze.

 

 

Intel 660P 1024 GB

Crucial P1 1000 GB

Pojemność:

deklarowana/rzeczywista

1024/~953 GB 1000/~932 GB

Kontroler

Silicon Motion SM2263

Silicon Motion SM2263

Kości pamięci

IMFT 64L 3D QLC NAND Micron 64L 3D QLC NAND

Deklarowany odczyt sekwencyjny

1800 MB/s

2000 MB/s

Deklarowany zapis sekwencyjny

1800 MB/s 1700 MB/s

Deklarowana liczba op. na sek. – odczyt

220 000 170 000

Deklarowana liczba op. na sek. – zapis

220 000 240 000

TBW

200 TB 200 TB
Gwarancja 5 lat 5 lat

 

Podobieństw, jak widać, mamy sporo − najważniejszym jest oczywiście identyczny kontroler, popularny i wydajny Silicon Motion SM2263. Kości pamięci teoretycznie też powinny być co najmniej podobne, wywodzą się bowiem z jednego źródła. A jednak różnice w specyfikacji są dość znaczące. 660P wykorzystuje pełną pojemność kości i oferuje 953 GB pojemności po sformatowaniu, a P1 o około 20 GB mniej. Ponadto Crucial deklaruje wyższy o 200 MB/s odczyt sekwencyjny, podczas gdy Intel o 100 MB/s wyższy zapis sekwencyjny. Jest to ciekawa informacja, biorąc pod uwagę, że główną słabością kości QLC jest właśnie zapis. Być może Intel postawił na bardziej agresywne ustawienia buforowania SLC. Pomijając deklarowane parametry liczby operacji zapisu i odczytu, znajdziemy już same podobieństwa − pięć lat gwarancji i ograniczenie TBW wynoszące 200 TB.

Ostatnią różnicą wartą odnotowania jest fakt, że Intel zaleca instalację swojego sterownika NVMe, podczas gdy Crucial w zupełności zadowala się tym wbudowanym w system Windows 10.